TUẦN 51 / 52 · KHOẢNG 6 PHÚT ĐỌC

Thích nghi có đồng nghĩa chạy theo mọi thứ?

Một công cụ mới xuất hiện, rồi một định dạng nội dung mới, một cách xây hồ sơ mới. Bạn sợ chậm nên đăng ký thử tất cả. Cuối tháng, đã học nhiều giao diện nhưng quy trình chuẩn bị chương trình vẫn rối như cũ.

Trong tình huống giả định ấy, mình đang hoạt động rất nhiều quanh sự thay đổi. Điều chưa rõ là thay đổi nào phục vụ công việc đã chọn.

Thích nghi cần sự cởi mở, nhưng cũng cần tiêu chí. Nếu mọi thứ mới đều được quyền thay ưu tiên, mình có thể bận cập nhật mà không tích lũy đủ chiều sâu để một cách làm tạo ra giá trị.

Tuần này, chọn một vấn đề thật rồi mới chọn một công cụ để thử. Giữ phần đang hoạt động đủ ổn trong lúc kiểm tra phần mới.

Khám phá và khai thác đều có công việc riêng

James March năm 1991 phân tích quan hệ giữa khám phá khả năng mới và khai thác điều đã biết trong học hỏi tổ chức. Hai hướng có khác biệt về thời điểm, mức chắc chắn và phân bố lợi ích. Đây là phân tích bằng mô hình trong bối cảnh tổ chức, không đưa ra một tỷ lệ thời gian lý tưởng cho mỗi cá nhân. Nghiên cứu của March ↗.

Với người làm nghề sáng tạo, một ứng dụng là dành chỗ cho thử cái mới mà không bỏ mặc công việc đang tạo kết quả. Nếu chỉ dùng cách quen, mình có thể bỏ lỡ cải tiến. Nếu liên tục đổi, mình có thể không sử dụng đủ lâu để biết cái gì thực sự hiệu quả.

Ví dụ, bạn muốn giảm thời gian tìm lại thông tin khách mời. Một công cụ ghi chú mới có thể giúp. Nhưng nếu vấn đề chính là không thống nhất tên tệp, đổi ứng dụng chưa chắc xử lý được. Cần xác định việc đang mắc ở đâu trước khi nhìn tính năng hấp dẫn.

Một xu hướng cũng có thể quan trọng dù chưa tạo lợi ích ngay. Có những thay đổi nền tảng đòi hỏi thời gian học dài. Điều đó không có nghĩa bỏ qua; nó có nghĩa thử nghiệm cần phù hợp câu hỏi. “Dùng một buổi chưa thấy nhanh hơn” không đủ bác bỏ công cụ cần xây năng lực mới.

Vì vậy, hãy phân biệt thử để giải quyết vấn đề hiện tại với học để chuẩn bị khả năng tương lai. Cả hai hợp lý, nhưng kỳ vọng và thời gian khác nhau. Nếu không nói rõ, bạn có thể chấm một khoản đầu tư học tập bằng tiêu chí tiết kiệm thời gian tức thì rồi thất vọng.

Cho cái mới một câu hỏi và một giới hạn

Trước khi thử, viết câu hỏi cụ thể: công cụ này có giúp tìm đúng phiên bản nhanh hơn, tạo câu hỏi tốt hơn hay phối hợp ít nhầm hơn không? Một câu hỏi đủ rõ sẽ hướng bạn tới phần tính năng cần dùng, thay vì khám phá mọi nút.

Ghi lại cách làm hiện tại ở mức đơn giản: mất bao lâu, thường lỗi ở đâu, ai cùng sử dụng. Không cần biến mọi việc thành nghiên cứu chính thức. Một mốc ban đầu giúp bạn tránh so sản phẩm mới với ký ức được tô đẹp hoặc làm xấu về cách cũ.

Tiếp theo, chọn phạm vi thử nhỏ và có thể quay lại. Với dữ liệu khách hàng, cần tuân thủ quyền sử dụng và các điều kiện bảo mật liên quan; có thể dùng tài liệu giả định trước. Đừng đưa toàn bộ công việc vào công cụ chỉ vì muốn thử nhanh.

Đặt điều kiện tiếp tục, đổi hoặc dừng. Chẳng hạn, sau vài nhiệm vụ tương tự, người cùng làm có tìm được tệp không; dữ kiện có giữ đúng không; thời gian chuyển đổi có chấp nhận được không? Nếu công cụ chỉ thuận tiện cho bạn nhưng làm cả nhóm phải nhập lại dữ liệu, lợi ích cần được tính lại.

Cũng nên tính chi phí rời đi. Có xuất được tài liệu không? Người khác có cần tài khoản mới không? Quy trình có phụ thuộc một người biết sử dụng không? Những câu hỏi ấy ít hào hứng hơn phần trình diễn, nhưng ảnh hưởng việc có thể duy trì.

Đừng biến tiêu chí thành cách bảo vệ thói quen cũ. Nếu bằng chứng cho thấy cách mới tốt hơn ở điểm quan trọng, hãy chấp nhận thời gian học cần thiết. Ngược lại, việc nhiều người nổi tiếng dùng chưa đủ để thay cho vấn đề và nguồn lực của chính bạn.

Thử một xu hướng trong mười lăm phút để khởi động

Chọn một công cụ hoặc định dạng đang khiến bạn muốn đổi cách làm. Viết ba dòng: vấn đề mình muốn giải quyết; sản phẩm dùng để thử; và dấu hiệu sẽ khiến mình tiếp tục. Mười lăm phút là thời gian thiết kế bước thử, không phải lời hứa đánh giá xong mọi công nghệ.

Chọn một nhiệm vụ nhỏ, chẳng hạn sắp một brief giả định hoặc tạo hai phiên bản câu hỏi. Dùng cùng tiêu chuẩn chất lượng bạn cần ở cách cũ. Nếu công cụ tạo nội dung, kiểm tra dữ kiện và quyền dùng; tốc độ tạo chữ chưa phải chất lượng công việc.

Ghi lại điều thuận tiện và điều phát sinh thêm. Có thể bước đầu nhanh hơn nhưng kiểm tra cuối lâu hơn. Có thể giao diện chưa quen nhưng việc chia sẻ đã bớt nhầm. Cả hai đều là thông tin cần giữ.

Bài tập có ích khi nhu cầu rõ, sản phẩm so sánh được và chi phí chuyển đổi được nhìn thấy. Nếu câu trả lời vẫn là “mình thích vì đang thịnh hành”, bạn có thể tiếp tục khám phá như sở thích, nhưng đừng gọi đó là cải tiến nghề đã được chứng minh.

Sau lần thử, chọn giữ, học thêm có giới hạn hoặc tạm dừng. Bạn không cần ghét một xu hướng để chưa dùng nó. Cũng không cần bỏ toàn bộ kinh nghiệm để chứng minh mình biết thích nghi.

Mỗi lần gặp thứ mới, hãy hỏi: nó mở thêm lựa chọn nào cho vấn đề mình đang làm, và mình cần biết gì trước khi để nó thay đổi quy trình?