mcMC FIELDNOTESRESEARCH-BACKED EDITION
← Thư viện 15 bài viếtĐộng lực & tình yêu nghề

BÀI 14 / 15 · 4 PHÚT ĐỌC

The Passion Trap

Hết hào hứng với nghề nghĩa là mình không còn yêu nghề?

Hết hào hứng với nghề nghĩa là mình không còn yêu nghề?

Những năm đầu làm MC thường có rất nhiều trải nghiệm mới.

Lần đầu đứng trên sân khấu lớn.

Lần đầu dẫn một chương trình quốc tế.

Lần đầu được khách hàng tin tưởng giao một sự kiện quan trọng.

Mỗi cột mốc đều có thể mang lại cảm giác đặc biệt.

Nhưng sau nhiều năm, những điều từng khiến chúng ta hồi hộp có thể dần trở nên quen thuộc.

Một sân khấu lớn không còn khiến tim đập nhanh như trước.

Một lời khen không còn mang lại cảm giác phấn khích kéo dài.

Một chương trình mới đôi khi chỉ giống thêm một ngày làm việc.

Và chúng ta bắt đầu tự hỏi: “Có phải mình đã hết đam mê?”

Sự quen thuộc có thể làm thay đổi cảm xúc

Trong nghiên cứu tâm lý học, hedonic adaptation mô tả xu hướng con người thích nghi với những thay đổi trong hoàn cảnh sống, bao gồm cả những trải nghiệm tích cực.

Một thành tựu từng rất đặc biệt có thể dần trở thành một phần bình thường của cuộc sống.

Tuy nhiên, mức độ thích nghi khác nhau giữa con người và các loại trải nghiệm. Không phải mọi cảm xúc tích cực đều biến mất theo cùng một cách.

Vì vậy, việc bạn không còn phấn khích như những năm đầu chưa đủ để kết luận rằng bạn không còn yêu nghề.

Có thể bạn đã quen với những điều từng mới mẻ.

Có thể mục tiêu của bạn đã thay đổi.

Cũng có thể công việc hiện tại không còn đáp ứng những nhu cầu tâm lý quan trọng như trước.

Điều gì duy trì động lực lâu dài?

Theo Self-Determination Theory của Ryan và Deci, ba nhu cầu tâm lý cơ bản có vai trò quan trọng đối với động lực và sự phát triển là:

  • Autonomy: Cảm giác có quyền lựa chọn và chủ động trong hành động.
  • Competence: Cảm giác mình có năng lực và đang phát triển.
  • Relatedness: Cảm giác được kết nối với những người khác.

Lý thuyết này được nghiên cứu trong nhiều bối cảnh, bao gồm giáo dục và công việc, nhưng không trực tiếp xác định nguyên nhân mất lửa của từng MC.

Hãy thử áp dụng ba góc nhìn ấy vào nghề.

Nếu bạn vẫn có nhiều chương trình nhưng gần như không được lựa chọn cách thể hiện, cảm giác chủ động có thể giảm.

Nếu bạn liên tục thực hiện những công việc mình đã thành thạo mà không còn thử thách mới, cảm giác phát triển có thể yếu đi.

Nếu công việc chỉ còn là những cuộc gặp gỡ ngắn ngủi, thiếu sự kết nối ý nghĩa, bạn có thể cảm thấy xa cách với điều từng khiến mình yêu nghề.

Điều này không chứng minh rằng ba yếu tố ấy là nguyên nhân duy nhất của việc mất hứng thú.

Nhưng chúng tạo ra những câu hỏi đáng để tự kiểm tra.

Đam mê không nhất thiết phải luôn mãnh liệt

Có lẽ chúng ta đang đặt một kỳ vọng quá cao lên đam mê.

Chúng ta muốn mình phải luôn yêu nghề như ngày đầu tiên.

Nhưng một mối quan hệ lâu dài với công việc có thể thay đổi.

Sự phấn khích ban đầu có thể nhường chỗ cho cảm giác thành thạo, trách nhiệm, sự gắn bó hoặc mong muốn đóng góp điều gì đó lớn hơn.

Đam mê không nhất thiết phải luôn thể hiện bằng cảm xúc mạnh.

Đôi khi, nó thể hiện qua việc bạn vẫn muốn tìm hiểu, cải thiện và tạo ra giá trị dù công việc đã trở nên quen thuộc.

Bắt đầu từ đâu?

Hãy dành thời gian trả lời ba câu hỏi:

  1. Điều gì trong nghề MC hiện tại vẫn khiến mình cảm thấy có ý nghĩa?
  2. Kỹ năng nào mình muốn học, ngay cả khi không được trả tiền để học?
  3. Nếu được thay đổi một điều trong cách làm nghề, mình sẽ thay đổi điều gì?

Đừng vội đưa ra quyết định lớn chỉ từ một giai đoạn thiếu hào hứng.

Hãy phân biệt cảm giác nhàm chán, thiếu thử thách, mệt mỏi và kiệt sức. Chúng có thể cần những cách giải quyết rất khác nhau.

Takeaway

Losing excitement doesn't always mean losing passion. Sometimes, your relationship with your work is changing.

Có thể bạn không còn yêu nghề theo cách mình từng yêu. Nhưng điều đó không nhất thiết có nghĩa là tình yêu ấy đã kết thúc.

Nguồn & giới hạn bằng chứng

Sheldon & Lyubomirsky (2012)

The Challenge of Staying Happier: Testing the Hedonic Adaptation Prevention Model

Đã đối chiếu bài gốc

Nghiên cứu thích nghi với thay đổi tích cực; không trực tiếp xác định nguyên nhân mất hứng thú nghề MC của từng người.

Ryan & Deci (2000)

Self-Determination Theory and the Facilitation of Intrinsic Motivation, Social Development, and Well-Being

Đã đối chiếu bài gốc từ trang Self-Determination Theory

Ba nhu cầu tự chủ, năng lực và kết nối là khung tham khảo, không phải công cụ chẩn đoán kiệt sức hay mất lửa nghề nghiệp.

Các ví dụ sân khấu và bài tập là suy luận ứng dụng cho nghề MC, chưa phải kết quả thí nghiệm trực tiếp trên MC. Nguyên tắc biên tập ↗