The Specialization Trap

Muốn trở thành MC giỏi hơn, chúng ta chỉ cần học thêm về MC?

Khi muốn nâng cao năng lực, chúng ta thường tìm những khóa học liên quan trực tiếp đến công việc.

MC học thêm kỹ năng dẫn chương trình.

Người thuyết trình học thêm public speaking.

Người muốn hài hước hơn học thêm cách kể chuyện cười.

Đó là những lựa chọn hợp lý.

Nhưng có một câu hỏi đáng suy nghĩ:

Nếu chỉ học những điều nằm trong lĩnh vực mình đã biết, liệu chúng ta có đang bỏ lỡ những cách nhìn mới?

Chuyên môn sâu rất quan trọng, nhưng chưa phải toàn bộ

Một MC cần hiểu nghề của mình.

Bạn cần biết cách chuẩn bị kịch bản, phối hợp với ekip, điều phối sân khấu, xử lý tình huống và làm việc với khách hàng.

Không thể thay thế những năng lực ấy chỉ bằng việc đọc sách tâm lý học hay học một lĩnh vực khác.

Nhưng nghề MC không tồn tại độc lập.

Nó liên quan đến giao tiếp, tâm lý học, ngôn ngữ, nghệ thuật biểu diễn, giáo dục, thiết kế trải nghiệm và cả khả năng ra quyết định.

Vì vậy, một số kiến thức từ lĩnh vực khác có thể giúp người MC hiểu sâu hơn về công việc của mình.

Học từ lĩnh vực khác có thực sự hiệu quả?

Trong khoa học nhận thức, analogical reasoning — suy luận tương tự — là khả năng nhận ra những cấu trúc hoặc mối quan hệ giống nhau giữa các tình huống khác nhau.

Nghiên cứu của Dedre Gentner về structure-mapping đưa ra một khung lý thuyết có ảnh hưởng để giải thích cách con người thiết lập những sự tương đồng mang tính cấu trúc.

Ví dụ, khi nghiên cứu cách một giáo viên giúp học sinh hiểu bài, MC có thể nhận ra những nguyên tắc hữu ích trong việc giải thích thông tin cho khán giả.

Khi quan sát một diễn viên hài xây dựng kỳ vọng rồi tạo bất ngờ, MC có thể tìm được cách làm lời dẫn thú vị hơn.

Khi học về tâm lý học nhận thức, MC có thể hiểu vì sao người nghe gặp khó khăn khi phải tiếp nhận quá nhiều thông tin cùng lúc.

Nhưng có một giới hạn quan trọng.

Không phải kiến thức nào từ lĩnh vực khác cũng chuyển giao được sang nghề MC.

Một kỹ thuật hiệu quả trong lớp học chưa chắc phù hợp với một gala dinner.

Một câu đùa thành công trong comedy club chưa chắc phù hợp với hội nghị doanh nghiệp.

Điều cần học không chỉ là bề mặt của kỹ thuật, mà là nguyên lý phía sau nó và điều kiện để nguyên lý ấy phát huy tác dụng.

Học rộng không có nghĩa là học lan man

Một người có thể đọc rất nhiều sách nhưng không thay đổi được cách làm việc.

Điều đó xảy ra khi kiến thức mới chỉ dừng lại ở mức thú vị.

Để biến kiến thức thành năng lực, cần thêm bước ứng dụng và kiểm tra.

Ví dụ, bạn đọc về cách con người ghi nhớ thông tin.

Thay vì chỉ ghi chú lý thuyết, hãy thử viết lại một đoạn giới thiệu sản phẩm với cấu trúc dễ theo dõi hơn.

Sau đó nhờ người khác nghe và tóm tắt lại nội dung.

Nếu họ hiểu rõ hơn, bạn có một dấu hiệu ban đầu cho thấy cách trình bày mới đáng tiếp tục thử nghiệm.

Nếu không, hãy xem lại giả định của mình.

Một phương pháp học dành cho MC

Hãy chọn một vấn đề thực tế bạn đang gặp phải.

Chẳng hạn: “Tại sao phần giao lưu của mình thường bị cứng?”

Sau đó tiếp cận vấn đề từ ba hướng:

Kiến thức: Tìm hiểu nghiên cứu về hội thoại, lắng nghe và cách đặt câu hỏi.

Quan sát: Xem những người phỏng vấn giỏi thực hiện cuộc trò chuyện như thế nào.

Thực hành: Thử một kỹ thuật cụ thể, ghi hình và đánh giá.

Cách tiếp cận này không phủ nhận vai trò của việc học nghề MC.

Nó mở rộng nguồn kiến thức mà bạn có thể sử dụng để phát triển nghề.

Takeaway

To become better at what you do, sometimes you need to learn beyond what you do.

Để trở thành một MC giỏi hơn, đôi khi chúng ta cần học những điều không mang tên nghề MC.