MC chuyên nghiệp là người không mắc lỗi?
Có lẽ một trong những nỗi sợ phổ biến nhất của người mới làm MC là nói sai.
Sai tên đại biểu. Quên lời dẫn. Phát âm nhầm một từ tiếng Anh. Hoặc đáng sợ hơn, đứng trước hàng trăm người mà đột nhiên đầu óc trống rỗng.
Thế là chúng ta bắt đầu chuẩn bị kỹ hơn, học thuộc nhiều hơn, kiểm tra nhiều hơn.
Đó đều là những hành động có ích.
Nhưng sẽ thế nào nếu mong muốn làm tốt dần biến thành nỗi ám ảnh rằng mình tuyệt đối không được mắc lỗi?
Sự khác biệt giữa tiêu chuẩn cao và chủ nghĩa hoàn hảo
Trong tâm lý học, perfectionism không đơn giản là làm việc chăm chỉ hay đặt tiêu chuẩn cao.
Nó có nhiều khía cạnh khác nhau.
Một người có thể nỗ lực đạt thành tích xuất sắc mà vẫn chấp nhận sai sót như một phần của quá trình học hỏi. Người khác lại đánh giá giá trị bản thân thông qua việc mình có đáp ứng được những kỳ vọng khắt khe hay không.
Hai người đều muốn làm tốt, nhưng động lực tâm lý phía sau rất khác nhau.
Một phân tích tổng hợp của Hill và Curran về chủ nghĩa hoàn hảo và kiệt sức cho thấy những lo âu, tự phê phán gắn với sự hoàn hảo có liên hệ tích cực với burnout. Trong khi đó, khía cạnh phấn đấu đạt tiêu chuẩn cao có mối liên hệ nhỏ hơn, đôi khi không đáng kể hoặc theo hướng ngược lại.
Điều này rất đáng suy nghĩ.
Không phải tiêu chuẩn cao khiến chúng ta kiệt sức trong mọi trường hợp. Cách chúng ta đối xử với bản thân khi không đạt tiêu chuẩn mới là một phần quan trọng của vấn đề.
Trên sân khấu, hoàn hảo đôi khi làm giảm khả năng thích nghi
Hãy tưởng tượng một MC đã chuẩn bị một câu mở đầu rất hay.
Nhưng khi bước ra sân khấu, khán giả vẫn đang di chuyển, âm thanh có trục trặc và chương trình bắt đầu muộn hơn dự kiến.
Nếu quá gắn bó với phiên bản hoàn hảo đã chuẩn bị, MC có thể cố nói nguyên văn bất chấp bối cảnh.
Trong khi một người linh hoạt hơn sẽ điều chỉnh tốc độ, câu chữ hoặc thậm chí bỏ bớt một phần.
Người thứ hai có thể không thực hiện đúng 100% kịch bản, nhưng lại đáp ứng tình huống tốt hơn.
Tất nhiên, điều đó không có nghĩa MC được phép cẩu thả. Những thông tin quan trọng như tên, chức danh, nghi thức hay yêu cầu an toàn vẫn cần được kiểm tra nghiêm túc.
Sự chuyên nghiệp không phải thái độ dễ dãi với lỗi sai.
Sự chuyên nghiệp là chuẩn bị để hạn chế lỗi và có năng lực phục hồi khi lỗi xảy ra.
Bắt đầu từ đâu?
Sau mỗi chương trình, thay vì chỉ ghi “Hôm nay mình dẫn chưa tốt”, hãy thử phân tích:
- Lỗi nào có thể phòng tránh bằng chuẩn bị?
- Lỗi nào phát sinh từ tình huống ngoài dự kiến?
- Khi lỗi xảy ra, cách mình xử lý đã giúp chương trình tiếp tục tốt đến đâu?
Hãy đánh giá cả năng lực phục hồi, không chỉ số lần mắc lỗi.
Takeaway
Professionalism isn't the absence of mistakes. It's the ability to prepare, adapt, and recover.
Một MC chuyên nghiệp không cần trở thành người không bao giờ sai. Họ cần trở thành người mà chương trình vẫn có thể tin cậy, kể cả khi mọi thứ không diễn ra hoàn hảo.
Nguồn & giới hạn bằng chứng
Hill & Curran (2016)
Multidimensional Perfectionism and Burnout: A Meta-Analysis
Đã đối chiếu tóm tắt và thư mục tại University of Bath
Phân biệt phấn đấu đạt chuẩn cao với lo âu về sự hoàn hảo. Mối liên hệ với kiệt sức không chứng minh quan hệ nhân quả ở MC.
Các ví dụ sân khấu và bài tập là suy luận ứng dụng cho nghề MC, chưa phải kết quả thí nghiệm trực tiếp trên MC. Nguyên tắc biên tập ↗